موزه های نفت و سهم پایتخت انرژی ایران

شناسه خبر: 49351 سرویس: آرشیو, خبر ویژه

مند: موزه مکانی است که در آنجا اشیا و مواد مربوطه جمع آوری، مطالعه و نگهداری شده، سپس با هدف آموزش، انتشار اطلاعات و سرگرمی در معرض دید عموم قرار می گیرد.

موزه در حقیقت بازتاب کلیه فعالیت های انسان از محیط طبیعی، فرهنگی و اجتماعی اوست. بر اساس تعریف شورای بین المللی موزه ها[۱](ICOM) که زیر نظر سازمان یونسکو فعالیت می کند، اهدف تشکیل موزه گردآوری، نگهداری، مطالعه بررسی کردن و نیز به نمایش گذاشتن آثار فرهنگی یا طبیعی به منظور آموزش، پژوهش و ارزش دادن به این مجموعه ها و در نهایت  لذت بردن از آنهاست.

نقش موزه:

موزه ها نیز همچون کتابخانه ها مخزن دانش بشری در زمینه های مختلف هستند. تفاوت اصلی موزه ها با کتابخانه ها و سایر مراکز تحقیقات در به نمایش گذاشتن کارکرد خاصی است که صرفا به موزه اختصاص دارد.

موزه نفت

وظایف موزه:

وظایف موزه در موارد زیر خلاصه می گردد:

نقش فرهنگی، نقش اجتماعی، نقش آموزشی و پژوهشی، حفظ و نگهداری، تعمیر و احیای نمونه ها، نقش تحقیقات و انتشارات.
نقش آموزشی و فرهنگی موزه در نحوه ارائه اطلاعات و خدمات اطلاعاتی از طریق کتابخانه، امکانات سمعی و بصری، نمایشگاه، مبادله اطلاعات با سایر موزه ها و مراکز علمی مشابه است.

موزه نفت

گونه‌های زیادی از موزه وجود دارد از مجموعه‌های بزرگ در شهرهای بزرگ که انواع مجموعه‌ها را پوشش می‌دهد تا موزه های کوچک که یک یا چند دسته خاص را شامل می‌شود.
این دسته‌ها شامل هنرهای زیبا، هنر کاربردی، صنایع دستی، باستان‌شناسی، مردم‌شناسی، قوم‌شناسی، تاریخ، تاریخ فرهنگی، تاریخ نظامی، علم، فناوری، موزه کودکان، نقشه، تاریخ طبیعی، سکه‌شناسی، گیاه‌شناسی، علوم طبیعی، تمبرشناسی و کاخ موزه‌ها است.

موزه نفت

مقدمات راه­ اندازی موزه های صنعت نفت ایران با حکم وزیر نفت در تاریخ ۲۲ دی ماه ۱۳۹۲ فراهم آمد. مهندس زنگنه با انتصاب دکتر اکبر نعمت ­الهی، به عنوان مسئول مطالعه و ایجاد موزه­ های صنعت نفت، به وی ماموریت داد تا با تشکیل کارگروهی مرکب از صاحب ­نظران و کارشناسان برجسته و بهره ­برداری از نتایج مطالعات موارد مشابه در جهان، برای پیشبرد طرح ایجاد موزه­ های صنعت نفت کشور اقدام نماید.

نقش و جایگاه صنعت نفت در تحولات سیاسی، اجتماعی، اقتصادی و توسعه فناوری در کشور، از جمله دلایلی است که تاسیس موزه­ ای را در این زمینه با هدف حفظ و بازتاب بخش مهم و تاثیرگذاری از تاریخ و گذشته این سرزمین و ترسیم چشم ­اندازی برای آینده ضروری ساخته است.

موزه نفت

این در حالی است که بسیاری از کشورهای جهان با پیشینه ­ای نه چندان دیرپا در صنعت نفت، موزه­ هایی را در ارتباط با موضوع و تحولات نفت و انرژی خود ایجاد کرده ­اند، به گونه­ ای که در یک برآورد تقریبی نزدیک به ۲۰۰ موزه با موضوع نفت در جهان وجود دارد.[۲]

از موزه های فعال جهان در این زمینه می توان به موزه های نفت فرانسه، موزه پمپ بنزین ریف، موزه نفت و گاز فراساحلی اوشن استار، موزه نفت کالیفرنیا، موزه چاه دریک، موزه های نفت آلمان، پتروساینس مالزی، موزه نفت شرق تگزاس، موزه نفت کانادا، موزه نفت پرمین بین تگزاس و موزه نفت نروژ اشاره نمود.

موزه نفت
با نگاهی گذرا به تارنمای موزه و اسناد صنعت نفت می توان مشاهده نمود که موزه های فعال و در دست مطالعه ایران شامل موزه های نفت تهران، موزه های نفت آبادان، موزه های مسجدسلیمان، موزه نفت غرب، موزه نفت شرق، موزه نفت تلمبه خانه دارخوین و دو مورد عجیب کرمان و سبزوار است.
کافیست برای نشان دادن ادعای قدمت به فقط دو نمونه از اولین های این صنعت در استان بوشهر اشاره نمود:

منطقه بهرگانسر: قدیمی‌ترین منطقه نفتی دریایی ایران به شمار می‌آید. اولین چاه اکتشافی این میدان در سال ۱۳۳۸ حفر شد و میدان نفتی بهرگانسر در سال ۱۳۴۰ به عنوان اولین میدان نفتی دریائی خلیج فارس با مشارکت شرکت آجیپ ایتالیا کشف شد و بهره برداری از آن از سال ۱۳۴۱ آغاز گردید.

این اثر با توجه به قدمت خود به عنوان اثری صنعتی قرار است به ثبت ملی برسد.[۳]

Related image

چاه نفت دالکی: نشانه هایی از وجود مخازن نفت در کوه های جنوبی دالکی وجود دارد. در دوران باستان چشمه های نفت و گاز به طور فورانی بر روی زمین قرار داشت و قطعات قیر چنان که در منابعی دیگر مثل تورات از وجود قیرهای شناور بر روی آب خبر داده شده، بر روی آب های دالکی هم جاری بوده است.
در سال ۱۸۸۳میلادی و ۱۲۶۲ شمسی از طرف دولت ایران امتیازی برای استخراج نفت دالکی به یک نفر انگلیسی به نام «آلبرت هوتن» داده شد.

امتیاز انحصاری نفت دالکی و کمپانی هوتز و پسر که این امتیاز را دریافت کرد، برای نخستین بار در ایران به حفر چاه در دالکی پرداخت اما این چاه آن چنان عمیق نبود و به واسطه عدم استطاعت مالی شرکت هوتز حقوق خود را به شرکت معادن ایران واگذار نمود.

این شرکت به منظور انجام مطالعات جهت کشف معادن گروهی از مهندسان خود را به ایران اعزام نمود. زمین شناسان این شرکت در سمنان، دالکی و جزیره قشم به کاوش پرداختند و چاه هایی در دالکی و قشم به عمق ۲۷۰ و ۲۵۰ متر حفر کردند اما تلاش آن شرکت نیز به سبب محدود بودن ذخیره سفره نفتی به نتیجه نرسید.

به هر حال به دلایلی که شرح داده شد اولین چاه نفتی ایران به نام مسجد سلیمان خوزستان ثبت شد ولی در اصل اولین چاه در دالکی بوده است. بعید نیست اگر امروزه عملیات حفاری و گمانه زنی نفت و گاز در دالکی انجام شود، نتایجی بهتر از پیشتر حاصل نشود .[۴]

این دو مورد فقط قسمتی از پیشینه استان بوشهر در زمینه صنعت نفت است و نمونه های متعدد دیگری نیز وجود دارد که بوشهر را محق در داشتن حداقل یک موزه نفت می کند.

Image result for ‫چاه نفت بهرگانسر‬‎

با به عاریت گرفتن از مطالب خود سایت متولی تاسیس و توسعه موزه های نفت در ایران که بسیاری از کشورهای جهان با پیشینه کم را دارای موزه هایی در زمینه نفت و انرژی می داند آیا رواست که استان بوشهر به عنوان پایتخت فعلی انرژی ایران در عین داشتن پیشینه ای نفتی بسیار غنی و دیرپا فقط آلودگی نصیبش شود و سهمی از موزه های نفت حتی در افق های دور این ارتباط دهنده بین فرهنگ، تمدن و صنعت نداشته باشد؟

محمد جعفری

[۱] International Council of Museums

[۲] پایگاه اطلاع رسانی موزه ها و مرکز اسناد صنعت نفت

[۳] پایگاه اطلاع رسانی موزه ها و مرکز اسناد صنعت نفت

[۴]-وب نوشته های شاهین بهرام نژاد به نقل از اطلس گیتاشناسی استان‌های ایران، تهران: مؤسسه جغرافیایی و کارتوگرافی گیتاشناسی، ۱۳۸۳ 

برچسب ها:
برای دریافت مهمترین اخبار عضو کانال مند در تلگرام شوید.
نظرات
  • دیدگاه های ارسال شده توسط شما، پس از تایید توسط پایگاه اطلاع رسانی مند منتشر خواهد شد.
  • پیام هایی که حاوی تهمت یا افترا باشد منتشر نخواهد شد.
  • پیام هایی که به غیر از زبان فارسی یا غیر مرتبط باشد منتشر نخواهد شد.

*

code

اخبار استان بوشهر
تبلیغات

تلگرام مند

https://smallseotools.com/