قدیمی ترین حوزه علمیه منطقه دشتی در آستانه تخریب

شناسه خبر: 49740 سرویس: آرشیو, اخبار مهم

مند: در روزهای آینده مسجد جامع کردوان معروف به مسجد رئیس مظفر به خواست هیئت امناء و به منظور توسعه به طور کامل تخریب خواهد شد.

بالاخره هر بنایی عمری دارد و بسته به نیاز مالک آن تعییراتی در آن داده می شود. در این راستا ممکن است اعمال تغییرات با انهدام و تخریب کامل بنای اولیه و یا ترمیم و تعمیر قسمتهای از ساختمان حاصل شود. در رابطه با بناهای مذهبی مانند حسینیه ها و مساجد هم همین گونه است که بانیان و هیئت های امناء براساس شرایط غالب به تعمیر یا ترمیم قسمتی از ساختمان و یا تخریب کامل مسجد یا حسینیه ای باهدف توسعه آن همت می گمارند.

اما درباره مسجد جامع کردوان دلیلی که باعث شد قلم بردارم و چند خطی به دوستان و دوستداران تاریخ دشتی بنویسم همانا «ارزش تاریخی» آن بناست. از سه چهار روز قبل که مطلع شدم مرتب با خودم کلنجار رفته ام و بارها خود را و نفس خود را به قضاوت نشسته ام که آیا باید به تخریب این اثر تاریخی و نابودی این معماری کم نظیر و یا شاید بی مانند و مدفون کردن این قسمت از فرهنگ دشتی رضایت بدهم یا خیر. اما واقعا نه، نتوانستم خودم را راضی کنم که این عظمت را که بقایای قدیمی ترین حوزه علمیه استان بوشهر است و به مثابه ی شناسنامه ای برای کردوان و دشتی و حتی استان بوشهراست به فراموشی بسپارم و موافق تدفین آن در گذرگاه تاریخ باشم. نتوانستم موافق این باشم که بنشینم و تاریخ و فرهنگ و معماری نابی که متعلق به عصر اجدادم بوده را تخریب کنند. تصمیم گرفتم ابتدا سطوری را خدمت علاقه مندان به تاریخ دشتی و فرهنگ دوستان و روشنفکران به نگارش در آورم و سپس دوربینم را بردارم و در کنار بنایی مستقر سازم که در روزگاری گذشته به امر رئیس مظفر دشتی و با نظارت مجتهد بزرگ حاج شیخ عبدالنبی بحرانی و با کار و تلاش اجداد ساکنین اهالی کردوان ساخته شده است.
مسجد جامع کردوان یا مسجد رئیس مظفر اثری بی نظیر در تاریخ معماری منطقه دشتی بوده است که در سال۱۲۹۳ه ق به امر یکی از حکام مشهور و خیّرمنطقه دشتی بنا گشته است. مسجد و حسینیه درازی که بیش از یک دهه بعد از این مسجد بنا شده دقیقا از روی همین اثر واقع در کردوان گرته برداری و نقشه برداری شده است. قبل از ایجاد این بنا، در حدود سال ۱۰۷۵-۱۰۸۰ ه ق توسط رئیس سالم مسجدی خشتی در جایی که الان مسجد جامع وجود دارد بنا گشت. این بنای خشتی تا اوایل روزگار قاجار و در حیات حاج عبدالرضا کردوانی دشتی مرتب و بارها ترمیم و تعمیر شد تا آنکه رئیس پولاد گپ که قلعه قدیمی را تخریب و به جای آن قلعه ی معروف رئیس پولادی را ایجاد کرد مسجد خشتی را نیز وسعت بخشیده و با دعوت از حاج شیخ محمد گپ جد بزرگ مشایخ بحرینی و تشکیل اولین حوزه علمیه منطقه دشتی این مکان به عنوان محل قدیمی ترین حوزه علمیه دشتی مشخص شد و طلاب و استاد بزرگ آنها در این بنا مستقر شدند. بعد از رئیس پولاد نوبت به ضابطی رئیس مظفر نوجوان رسید. در سایه حمایت های رئیس مظفر اعتبار این مسجد و حوزه علمیه حفظ شد و این بنای خشتی تاریخی تا سال ۱۲۹۳ ه ق استوار بود. در این سال رئیس مظفر دشتی در سفری که به همراه خوانین بزرگ و شخص حاج شیخ عبدالنبی بن حاج شیخ محمد بحرانی که بعد از فوت پدر در حدود ۱۲۸۵ ه ق استاد حوزه علمیه کردوان و مدیر آن بود به شیراز داشتند. در شیراز رئیس مظفر از استادی شیرازی درخواست کرد که به کردوان بیاید و این مسجد را بنا کند. پس از اتمام ساخت بنا، عالم گرانقدر و مجتهد و علامه بزرگ حاج شیخ عبدالنبی از رئیس مظفر خواست که انشایی برای ثبت تاریخ این بنا بنویسد و این متن «هذا بیت الله حقا» به عنوان تاریخ بنا توسط رئیس مظفر که شاگرد مشایخ بحرانی بود معین گشت. از آن پس و تا زمانیکه حوزه علمیه دایر بود طلاب در این مسجد نوساخته جمع می شدند. مسجد و حوزه علمیه کردوان که یکبار حدود پنج دهه قبل بخش زیادی از معماری و بنای اولیه اش به منظور توسعه آن تخریب شد دارای گچبری ها و نقش و نماهای بی مانندی بود که توسط استادی شیرازی بوجود آمده بود.

مسجد جامع کردوان

سه کمر بند گچبری شده یکی در زیر سقف، یکی در وسط دیواره و دیگری در قسمت پایین دیواره بنا وجود داشت. بخش بالایی هرکدام از این سه قسمت نقش و نما دار، «الله محمد علی فاطمه حسن حسین» حکاکی شده بود و در قسمت پایین تر این اسامی به جز در پایین ترین کمربند دیواره که بخشی از آن در محرابگاه باقی مانده و طرح گل و بهار گچبری شده است در آن دوی دیگر آیات قرآن گچبری شده بوده است. از این سه کمربند فقط بخشی کوچک از کمربند پایینی در محرابگاه دست نخورده به جا مانده است و باقی آنها به همراه چند ستون قطور که شبیه آن در بناهای درازی بکار رفته است و بنا به قول معمرینی که در این مسجد نماز گذارده اند «دور تا دور» آن از بالا به پایین آیات قرآن گچبری شده بود در اولین بازسازی تخریب شده اند. در قسمت بیرونی بنا راه پله ای به سمت پشت بام مسجد تعبیه شده بود که دارای دروازه ای بسیار زیبا و گچبری فوق العاده ای بوده که دری بزرگ ساخته شده از چوب سرخ براق نادری زیبایی خاصی به آن بخشیده بود.
مسجد جامع فعلی که قرار بر تخریب آن دارند از تمام معماری و شمایل اولیه آن، فقط دیواره غربی آن که بدون هیچگونه گچبری ست باقی مانده و محرابگاه. محرابگاه مسجد جامع رئیس مظفر تنها بخش این مسجد است که به اسلوب اولیه باقی است. در این محرابگاه کمربند پایینی گچبری شده دارای طرح گل و اسامی الله محمد علی فاطمه حسن حسین در هندسه بسیار زیبایی که با شیر شتر پلاستر شده است نظر هر بیننده ای را به خود جلب می کند و طراوتی خاص به روح و روان آدمی می بخشد.
صحبت من به عنوان یک شخص ساکن کردوان و یکی از اهالی دشتی و از علاقه مندان به تاریخ و فرهنگ دشتی با هیئت امناء محترم مسجد جامع کردوان این است که لطف کنید بدون تخریب بخش تاریخی این مسجد به توسعه آن اقدام کنید. هدفی که من به عنوان یکی از اهالی فرهنگ دوست دشتی دنبال می کنم و براساس آن کمپین«حمایت از بخش تاریخی مسجد جامع و کردوان و اثار قدیمی ترین حوزه علیه استان» تشکیل داده ام این است که بیایید با هم تلاش کنیم که یکی از مهمترین اسناد زنده تاریخ و فرهنگ کردوان و دشتی کماکان حیات داشته باشد.

منبع: کانال خبری یادها و خاطره ها

برچسب ها:
برای دریافت مهمترین اخبار عضو کانال مند در تلگرام شوید.
نظرات
  • دیدگاه های ارسال شده توسط شما، پس از تایید توسط پایگاه اطلاع رسانی مند منتشر خواهد شد.
  • پیام هایی که حاوی تهمت یا افترا باشد منتشر نخواهد شد.
  • پیام هایی که به غیر از زبان فارسی یا غیر مرتبط باشد منتشر نخواهد شد.

*

code

اخبار استان بوشهر
تبلیغات

تلگرام مند

https://smallseotools.com/