گزارش صدا و سیمای اصفهان از یک معدن

تیغ دو لبه معدن دست اقتصاد و طبیعت را می برد

شناسه خبر: 52019 سرویس: آرشیو, اخبار مهم, خبر ویژه

مند: نحوه اعطای مجوزها و فعالیت و اکتشاف معادن به تیغ دو لبه ای تبدیل شده که با بی توجهی و عدم رفع دغدغه ها، دست طبیعت و هم اقتصاد را خواهد برید.

نفس اهالی روستای امین آباد فریدونشهر با خودنمایی همسایه ای نامیمون به شماره افتاده و گرد و خاک را مهمان زندگی و زمین های کشاورزی شان کرده است.

از یک همسایگی نامیمون می گفتند، از آرامشی که به یغما رفته بود، از قول و قرارهایی گِلِه از همسایه ای نامهربان/ساعت 19 منتشر و ارزیابی ارسال شودکه  جامه عمل نپوشیده بود، از درد و دل هایی که شنیده نشده بود، از خودنمایی یک معدن در کنار روستایی محروم در فریدونشهرِ استان اصفهان می گفتند.
از جاده اصلی فریدونشهر ۳۵ کیلومتری را که طی کنیم پس از سه راهی ازناوله، روستای آغچه و آق گل به محدوده روستای امین آباد می رسیم تا آقچه جاده آسفالت است اما برای رسیدن به روستا هفت و نیم کیلومتر جاده شوسه ای  را طی می کنیم. روستایی با خانه های قدیمی و کوچه پس کوچه های خاکی که امکاناتش در آب و برق خلاصه می شود اما در حاشیه روستا گنجی ارزشمند کشف شده که  برای اهالی روستا فقط دردسر ساز است، ما با تماس های مکرر امین آبادی ها پیگیر ماجرا شدیم.

زندگی در حوالی یک معدن

 

در روستای امین آباد فریدونشهر (تنگ دزدان) دو معدن باریت و سرب و روی فعال است که سابقه فعالیت معدن باریت به قبل از انقلاب برمی گردد اما معدن سرب و روی حدود ۸ سال است که مجوز بهره برداری دریافت کرده و تاسال ۱۴۰۰ اعتباردارد و مجدد هم قابل تمدید است؛ فعالیت این معدن اما آرامش را از اهالی روستا گرفته است.

گِلِه از همسایه ای نامهربان/ساعت 19 منتشر و ارزیابی ارسال شود داوود مومنی از اهالی روستا مزرعه چند هکتاری اش را به ما نشان می دهد که  دپوی سنگ و خاک های معدن با زمین کشاورزی اش  فقط دو متر فاصله دارد؛ او می گوید: «اگر زمین رانش کند چه کسی جوابگوست، گرد و خاک تمام زمین کشاورزی را گرفته و محصولات ما در حال از بین رفتن است. حتی نمی توانیم دام های خود را برای چرا ببریم همه جا پر از گرد و غبار هست».
او اضافه می کند: «ما آرامش می خواهیم اگر این معدن حیاتی است مسئولان استانی و استاندار  برای حل مشکل سفری به این روستا داشته باشند و از نزدیک شاهد زندگی آشفته ما باشند».
علیرضا کشاورز دیگر جزئیات بیشتری از این فاجعه را برای ما روشن می کند، او می گوید: «حدود ۵۰۰ متر  از مسیر لوله آبِ آشامیدنی روستا را خاکِ معدن گرفته، اگر این لوله با مشکل یا شکستگی مواجه شود امکان اصلاح  آن با این حجم از خاک وجود ندارد.»
او مسیر سیلابی امین آباد را به ما نشان می دهد و می گوید: «در دره کنار روستا که مسیر سیلاب هم هست دپوی مواد سربی معدن است، در صورت جاری شدن سیل که با توجه به شرایط جغرافیایی روستا امکان آن هم وجود دارد گِلِه از همسایه ای نامهربان/ساعت 19 منتشر و ارزیابی ارسال شودسیلابِ سُربی وارد مزارع کشاورزی خواهد شد، از طرفی این دپو در نزدیکی منبع ذخیره آب آشامیدنی روستا واقع شده که اگر در آب نفوذ کند اثرات جبران ناپذیری بر بهداشت و سلامت اهالی وارد خواهد کرد».
حاجی بی بی بانوی ۵۵ ساله امین آبادی هم دستان پینه بسته اش را روی  قلبش می گذارد و می گوید: «بیماری قلبی دارم و هنگام انفجار به هم می ریزم، هیچ امکاناتی هم نداریم این گرد و غبار و سر و صدا آرامشی برای ما و بچه هایمان باقی نگذاشته در حالی که معدن کار ریالی تا کنون برای روستا هزینه نکرده است.»
دغدغه های روستاییان پایانی ندارد و اصرار دارند با ما درد و دل کنند شاید گره کارشان با پیگیری ما گشوده شود، یکی از همین روستاییان که بیش از پنج هکتار باغ و زمین در روستا دارد می گوید: «به ما می گویند روستای شما فصلی و خالی از سکنه است اگر خالی از سکنه است پس ۷۰هکتار زمین کشاورزی را چه کسی کشت می کند»
او اضافه می کند: «در کجای دنیا سراغ دارید یک معدن ۱۰۰متر با روستا فاصله داشته باشد بعد هم می گویند این معادن حیاتی است آیا جان انسان ها ارزشمند تر نیست؟ ما ۶ سال است پیگیری این موضوع هستیم ولی به نتیجه نرسیده ایم».
مشهدی بهرام پیرمرد روستایی هم به روزهای اولی که قرار بود این معدن احداث شود اشاره می کند و می گوید: «روزی که آمدند چال امتحانی بزنند قرار گذاشتند که اگر این معدن، معدن شد جای آبادی عوض شود.»

شیوه های اکتشافات و بهره برداری در فعالیت های معدنی به شدت با تخریب محیط زیست مواجه است و معدنکاران حداقل احیا و باز سازی را نیز انجام نمی دهند.

در گفتگوهایی که با مردم روستا داشتیم آنها از ضررهای زیست محیطی معدن سرب گفتند و اینکه خاکش سلیس دارد و سرطانزاست هرچند که معدنکار بگوید فرآوری در این منطقه صورت نمی‌گیرد، از طرفی به گمان مردم محیط زیست مجوزی برای این فعالیت این معدن صادر نکرده است.

گِلِه از همسایه ای نامهربان/ساعت 19 منتشر و ارزیابی ارسال شوداین ادعای اهالی را محمد میکلانی سرپرست اداره حفاظت محیط زیست فریدونشهر تایید می کند و می گوید: «از نظر ضوابط زیست محیطی حداقل فاصله معدن تا منطقه مسکونی باید ۸۰۰ متر مربع  باشد اما  این معدن فاصله اش تا روستا کم است و حدود ۱۰۰ متر بیشتر نیست.»
پس از گفتگو با مردم سراغ بخشدار این منطقه را می گیریم او هم به جمع ما می پیوندد بخشدار مرکزی فریدونشهر مجوزهای قانونی این معدن را تایید می کند اما بر تامین خواسته های اهالی از جمله رفع مشکل جوی و جدول های کشاورزی و رفع روان آب ها و خاک های باطله  معدن که دپو شده تاکید می کند.
آرش محمدی  هزینه طرح های عمرانی در روستا را حدود سه میلیارد ریال برآورد می کند و معتقد است: «اعتباری که معدن برای آن در نظر گرفته خیلی کمتر از این میزان است و هنوز هم  فعالیت عمرانی در روستا شروع نشده است».
اما موضوع دیگر که اهالی هم به آن اشاره نکردند تخریب طبیعت با فعالیت های معادن است مساله ای که پیشتر ترحم بهزاد مدیرکل دفتر فنی مرتع سازمان جنگل ها، مراتع و آبخیزداری  آن را  از جمله عوامل موثر در تخریب مراتع کشور بیان کرده که موجب فقیر شدن مراتع و از بین رفتن گیاهان، آب و خاک شده و به دنبال آن فرسایش خاک را به دنبال دارد.
گِلِه از همسایه ای نامهربان/ساعت 19 منتشر و ارزیابی ارسال شود تاثیری که معدن امین آباد بر طبیعت دارد را از مسوولان منابع طبیعی فریدونشهر جویا شدیم که البته پاسخگو نبودند اما موضوع نگران کننده بی توجهی معدن کار به  بازسازی طبیعت پس از دپوی مواد و انفجارها است مساله ای که حمید ظهرابی معاون محیط طبیعی سازمان حفاظت محیط زیست کشور  به صورت کلی  بر آن صحه می گذارد: «بررسی ها نشان می دهد که شیوه های اکتشافات و بهره برداری در فعالیت های معدنی به شدت با تخریب محیط زیست مواجه است و معدنکاران حداقل احیا و باز سازی را نیز انجام نمی دهند».
امین آباد یکی از پنج هزار و ۸۰۰ معدن فعال کشور
در کشور بیش از  پنج هزار و ۸۰۰ معدن فعال با اشتغال حدود ۱۳۸ هزار نفر وجود دارد که میزان ذخایر معدنی شناسایی شده آن حدود  ۶۰ میلیارد تن یعنی سه درصد ذخایر مواد معدنی جهان  و ارزش آن  افزون بر ۷۷۰میلیارد دلار است و بر اساس آمار ، ایران از نظر ذخایر معدنی جزو  ۱۰ کشور برتر دنیاست.

در کشور بیش از  پنج هزار و ۸۰۰ معدن فعال با اشتغال حدود ۱۳۸ هزار نفر وجود دارد و معدن امین آباد هم یکی از این معادن فعال است.

در استان اصفهان نیز به گفته اسرافیل احمدیه رئیس سازمان صنعت، معدن و تجارت استان، حدود ۸۳۰ معدن با سرمایه گذاری بیش از ۶۸۹ میلیارد تومان و اشتغالزایی بیش از ۹ هزار نفر فعال است و معدن امین آباد (تنگ دزدان) فریدونشهر هم یکی از این معادن فعال است که محدوده اکتشافی آن هفت ونیم کیلومترمربع و ذخیره قطعی آن یک میلیون و ۴۳۶ میلیون تن با عیار میانگین دو ونیم درصد  مجموع سرب و روی و مقدار قابل توجه نقره و کادمیوم و ذخیره احتمالی آن سه میلیارد تن است و سالانه ۹۵ هزار تن تولید دارد و حدود ۸ سال است که مجوز بهره برداری دریافت کرده  و تا سال ۱۴۰۰ مجوز فعالیت دارد که این مجوز قابل تمدید هم است.

گِلِه از همسایه ای نامهربان/ساعت 19 منتشر و ارزیابی ارسال شوددرد و دل های مردم امین آباد را با نماینده حقوقی این معدن در میان می گذاریم. حبیب الله شمس می گوید: این معدن پروانه اکتشاف و بهره برداری به صورت انفجاری دارد و در این معدن برای ۵۰ نفر  مستقیم و  ۱۵۰ نفر غیر مستقیم اشتغالزایی شده است.
او تاکید دارد: «با خواسته های قانونی  اهالی موافقت کرده ایم اما هزینه جابجایی روستا بسیار سنگین است و تامین آن در توان ما نیست».
در ادامه موضوع را با  رئیس اداره امور معادن سازمان صنعت، معدن و تجارت اصفهان هم در میان می گذاریم، او می گوید: «نوع و کیفیت ماده معدنی  امین آباد سرب و روی است که پس از استخراج  از محل به کارخانه های فرآوری سرب و روی حمل می شود».
محمد سرجوقیان می افزاید: «عملیات استخراج با بیل مکانیکی و مواد ناریه مجاز است که انفجارها با بازدید های هیاتی از استانداری اصفهان و با حضور نیروی انتظامی انجام می شود».
به گفته وی  انفجار اگر نزدیک به روستا باشد چنانچه خسارتی  به اهالی روستا و زمین های کشاورزی وارد شود با شکایت اهالی و تایید آن، معدن کار موظف به پرداخت خسارت است و برای  محدود شدن فعالیت معدن  و چند مرحله ای کردن انفجارها  هم آمادگی وجود دارد.
رئیس اداره امور معادن سازمان صنعت، معدن و تجارت اصفهان باز تاکید می کند که این معدن استراتژیک است و نمی شود آن را تعطیل کرد اما قول اسکان اهالی روستا با کمک معدن کار را در صورت حل نشدن مشکلات معدن می دهد.
تیغ دو لبه معادن بر اقتصاد و محیط زیست
معدن امین آباد فریدونشهر و مشکلاتی که برای مردم این روستا و محیط زیست و طبیعت ایجاد کرده را می توان یک نمونه از فعالیتِ گِلِه از همسایه ای نامهربان/ساعت 19 منتشر و ارزیابی ارسال شوددردسر سازِ  معادن دانست اما مشت نمونه خروار است و  این گونه دغدغه های زیست محیطی، اقتصادی و اجتماعی را  می توان در نحوه فعالیت معادن در نقاط مختلف کشور جستجو کرد: اعتراض به فعالیت یک معدن در کوه بِیرَمی در شهرستان دشتی بوشهر، معادن روستای وشته الموت و پیغمبرکوه شهرستان آبیک قزوین، معدن گچ در منطقه حفاظت‌شده کازرون، معادن سنگ در اطراف جوشقان قالی کاشان و معدن سنگ در نی ریز فارس همه و همه نمونه هایی هستند که نشان می دهد نحوه اعطای مجوزها و فعالیت و اکتشاف معادن به تیغ دو لبه ای تبدیل شده که با بی توجهی و عدم رفع دغدغه ها، دست طبیعت و هم اقتصاد را خواهد برید.
عضو هیات رئیسه خانه معدن اصفهان معتقد است: الفبای معدن کاری را به خوبی فرا نگرفته ایم تا کلید همه مشکلات را به دست بگیریم و آن ها را حل کنیم.

شهریار شعبانی مقصر اصلی را سازمان صنعت معدن تجارت می داند و علت را این گونه تشریح می کند: براساس قانون ۷۰درصد

هیچکس با توسعه اقتصادی به واسطه فعالیت معادن مخالف نیست  اما این توسعه نباید به محیط زیست، طبیعت و زندگی مردم ضربه وارد کند.

هزینه ها باید خرج زیر ساخت های معادن، سه درصد به نظام مهندسی و بخشی هم به محیط زیست و منابع طبیعی اختصاص داده شود اما متاسفانه این اقدام صورت نمی گیرد.

به گفته وی طبق ماده ۱۴ معادن، ۶۵ درصد از حقوق دولتی اخذ شده  از معادن باید صرف ظرفیت های قانونی معدن و زیر ساخت ها شود.
عضو هیات رییسه خانه معدن اصفهان ،دولتی بودن واگذاری برنامه اکتشافی جدید معادن، فرسودگی ماشین آلات و تجهیزات معدنی، معطل و بلاتکلیف ماندن سرمایه گذاران و تسهیلات و تمهیدات محدود دولتی را از دیگر ضعف های کشور در توسعه کارآمد فعالیت معادن می داند.
اما با همه این ضعف ها، اعتقاد کارشناسان اقتصادی بر این است که ظرفیت عظیم معادن کشور چتر نجاتی مطمئن برای عبور از رگبارهای اقتصادی است و حتی این گنج های ارزشمند نهفته در زمین را ناجی اقتصاد کشور قلمداد می کنند.

هیچکس با توسعه اقتصادی به واسطه فعالیت معادن مخالف نیست اما این توسعه نباید به محیط زیست، طبیعت و زندگی مردم ضربه وارد کند و قطعا توجه به تبعات و تاثیرگذاری های زیست محیطی، اجتماعی و فرهنگی فعالیت های معدنی قبل از بهره برداری از معادن و اکتشاف ضرورتی است که نیاز به اثبات ندارد.

نگارنده: مرضیه قاسمی
برای دریافت مهمترین اخبار عضو کانال مند در تلگرام شوید.
نظرات
  • دیدگاه های ارسال شده توسط شما، پس از تایید توسط پایگاه اطلاع رسانی مند منتشر خواهد شد.
  • پیام هایی که حاوی تهمت یا افترا باشد منتشر نخواهد شد.
  • پیام هایی که به غیر از زبان فارسی یا غیر مرتبط باشد منتشر نخواهد شد.

*

code

اخبار استان بوشهر
تبلیغات